Peritonsiller Apse: Tek Taraflı Şiddetli Boğaz Ağrısı Ne Zaman Acildir?
Quinsy olarak da bilinen peritonsiller apsede boğuk ses, ağız açamama, salya ve solunum riskinin tanı ve tedavisi.
Yayın: 2026-07-17 · Güncelleme: 2026-07-17

Bu durum ne anlama gelir?
Peritonsiller apse, bademcik ile çevresindeki kapsül arasında gelişen derin enfeksiyondur. Çoğu hastada tek taraflı ağır boğaz ağrısı, ateş, aynı tarafta kulağa vuran ağrı, boğuk ses, ağız açamama ve yutma güçlüğü görülür. Şişlik hava yolunu etkileyebileceği için sıradan boğaz ağrısından ayrılmalıdır.
- Peritonsiller apse, bademcik çevresindeki dokuda irin birikmesidir. Tek taraflı hızla artan ağrı, boğuk ‘sıcak patates’ sesi, ağız açmada güçlük ve tükürüğü yutamama hastane değerlendirmesi gerektirir; yalnız evde antibiyotik başlamak yeterli olmayabilir.
Bu belirti veya durum ne anlama gelir?
Peritonsiller apse, bademcik ile çevresindeki kapsül arasında gelişen derin enfeksiyondur. Çoğu hastada tek taraflı ağır boğaz ağrısı, ateş, aynı tarafta kulağa vuran ağrı, boğuk ses, ağız açamama ve yutma güçlüğü görülür. Şişlik hava yolunu etkileyebileceği için sıradan boğaz ağrısından ayrılmalıdır.
Hangi ipuçları ayrımı kolaylaştırır?
Yumuşak damakta tek taraflı kabarıklık ve küçük dilin karşıya itilmesi tipiktir ama her hastada belirgin olmayabilir. Trismus, salya akması ve boyun şişliği olasılığı güçlendirir. Epiglottit, parafarengeal veya retrofarengeal apse ve Lemierre sendromu gibi daha derin enfeksiyonlar benzer veya daha tehlikeli olabilir.
KBB değerlendirmesi nasıl yapılır?
İlk adım solunum yolu güvenliğini ve sıvı kaybını değerlendirmektir. Ağız-boğaz ve boyun muayenesi yapılır; iğne aspirasyonu hem tanıyı destekleyip hem boşaltabilir. Tanı belirsizse, apse derine uzanıyorsa veya muayene sınırlıysa ultrason ya da kontrastlı BT seçilebilir; rutin görüntüleme şart değildir.
Tedavi neden kişiye göre seçilir?
Tedavide çoğunlukla iğne aspirasyonu veya kesiyle drenaj, uygun antibiyotik, ağrı kontrolü ve sıvı desteği birlikte kullanılır. Ayaktan izlem ancak hava yolu güvenli, sıvı alabilen ve yakın takibe uygun seçilmiş kişilerde mümkündür. Tekrarlayan apse veya tonsillit öyküsünde bademcik ameliyatı ayrıca görüşülebilir.
Ne zaman gecikmeden yardım alınmalı?
Nefes darlığı, tükürüğü yutamama ve salya, hızla büyüyen boyun şişliği, boyun sertliği, toksik görünüm, bilinç değişikliği, kanama veya ciddi susuzluk acildir. Bu belirtilerde kendi aracınızla gecikmek yerine acil sağlık sistemine başvurun.
Sıkça Sorulan Sorular
- Bu durum ne anlama gelir?
- Peritonsiller apse, bademcik ile çevresindeki kapsül arasında gelişen derin enfeksiyondur. Çoğu hastada tek taraflı ağır boğaz ağrısı, ateş, aynı tarafta kulağa vuran ağrı, boğuk ses, ağız açamama ve yutma güçlüğü görülür. Şişlik hava yolunu etkileyebileceği için sıradan boğaz ağrısından ayrılmalıdır.
- Her zaman ciddi bir hastalık mıdır?
- Yumuşak damakta tek taraflı kabarıklık ve küçük dilin karşıya itilmesi tipiktir ama her hastada belirgin olmayabilir. Trismus, salya akması ve boyun şişliği olasılığı güçlendirir. Epiglottit, parafarengeal veya retrofarengeal apse ve Lemierre sendromu gibi daha derin enfeksiyonlar benzer veya daha tehlikeli olabilir.
- Tanı nasıl konur?
- İlk adım solunum yolu güvenliğini ve sıvı kaybını değerlendirmektir. Ağız-boğaz ve boyun muayenesi yapılır; iğne aspirasyonu hem tanıyı destekleyip hem boşaltabilir. Tanı belirsizse, apse derine uzanıyorsa veya muayene sınırlıysa ultrason ya da kontrastlı BT seçilebilir; rutin görüntüleme şart değildir.
- Tedavi nasıl seçilir?
- Tedavide çoğunlukla iğne aspirasyonu veya kesiyle drenaj, uygun antibiyotik, ağrı kontrolü ve sıvı desteği birlikte kullanılır. Ayaktan izlem ancak hava yolu güvenli, sıvı alabilen ve yakın takibe uygun seçilmiş kişilerde mümkündür. Tekrarlayan apse veya tonsillit öyküsünde bademcik ameliyatı ayrıca görüşülebilir.
- Evde ne yapmamalıyım?
- Şişliği sıkmayın veya delmeye çalışmayın; evde kalmış antibiyotiğe güvenip değerlendirmeyi ertelemeyin. Tükürüğü yutamıyor, nefes almakta zorlanıyor veya belirgin susuz kalıyorsanız zorla yemek-içmek yerine acil yardım alın.
- Ne zaman acil değerlendirme gerekir?
- Nefes darlığı, tükürüğü yutamama ve salya, hızla büyüyen boyun şişliği, boyun sertliği, toksik görünüm, bilinç değişikliği, kanama veya ciddi susuzluk acildir. Bu belirtilerde kendi aracınızla gecikmek yerine acil sağlık sistemine başvurun.
Bir soru mu var? Kişisel danışma için bize ulaşın.
Her hastanın anatomisi, beklentisi ve klinik tablosu farklıdır. WhatsApp üzerinden ya da iletişim formundan yazın — Prof. Dr. Hasan Ahmet Özdoğan size kişisel bir değerlendirme sunsun.
Bu yazıyı paylaş
Bu yazı yararlı oldu mu?
👨⚕️ Doktora soru sor (anonim)
Kişisel bilgi paylaşmayın. Soru kategoriye göre toplu olarak cevaplanır; 48-72 saat içinde e-postanıza gelir. Tıbbi tanı değildir.
Benzer konularda
İlgili yazılar
kbb · 4 dk okuma
Ani Yüz Felci: Bell Felci mi, İnme mi? Ne Zaman Acil?
kbb · 4 dk okuma
Burundan Berrak Sıvı Gelmesi: BOS Kaçağı Nasıl Ayırt Edilir?
kbb · 4 dk okuma
Erişkinde Tek Taraflı Bademcik Büyümesi: Ne Zaman Önemlidir?
kanser · 4 dk okuma
Erişkinde Boyun Kitlesi: Ne Zaman Görüntüleme veya Biyopsi Gerekir?