Tiroid Hastalıkları
Hipertiroidi
Graves hastalığı, toksik adenom, tiroidit; medikal, radyoaktif iyot ve cerrahi seçenekler.
Hipertiroidinin nedenleri ve tedavi seçenekleri nelerdir?
Hipertiroidi, tiroid bezinin aşırı hormon ürettiği bir durumdur. En sık nedenleri: Graves hastalığı (otoimmün, %60-80), toksik multinodüler guatr, toksik adenom (tek aktif nodül), subakut tiroidit (geçici). Belirtiler: kilo kaybı, çarpıntı, tremor, sıcağa intolerans, terleme, anksiyete, uykusuzluk. Tanı: TSH baskılı, fT4/fT3 yüksek; nedeni belirlemek için TRAB (Graves), tiroid sintigrafisi (toksik adenom vs Graves), ultrason gerekir. Tedavi seçenekleri: (1) antitiroid ilaçlar (metimazol, propiltiyourasil) — Graves'in %50'sinde 18-24 ayda kalıcı remisyon, (2) radyoaktif iyot tedavisi — kalıcı çözüm ama hipotiroidi gelişir, (3) cerrahi (total tiroidektomi) — büyük guatr, oftalmopati, gebe planı veya hızlı kontrol gerektiğinde tercih edilir.
Tedavi seçimi: hangi seçenek kim için?
Antitiroid ilaçlar: hafif-orta hipertiroidi, ilk vaka, gebe veya gebelik planı (PTU 1. trimester, sonrası metimazol), pediatrik hasta. Avantajı: tiroid bezini koruyabilir. Dezavantajı: %50 nüks oranı, agranülositoz riski (nadir), düzenli takip.
Radyoaktif iyot (RAI): orta-ağır vakalarda ilk tercih, antitiroid ilaca dirençli, nüks vakalarında kullanılır. Avantajı: kalıcı kontrol, ayaktan tedavi. Dezavantajı: hipotiroidi (replasman gerekir), Graves oftalmopatisini kötüleştirebilir, gebelikte kontrendike.
Cerrahi (total tiroidektomi): büyük basıya neden olan guatr, eşlik eden şüpheli nodül, gebelikte ilaç tolere edemeyen hasta, RAI istemeyen genç hasta. Avantajı: hızlı kontrol, kesin sonuç. Dezavantajı: cerrahi riskler (ses, paratiroid), yaşam boyu hormon replasmanı.
Sıkça Sorulan Sorular
- Çoğunlukla evet. Tedaviyle metabolizma normale döner ve kayıp kilo birkaç ayda toparlanır. Aşırı kilo alımı olursa diyet ve egzersizle dengelenir.
- Oftalmopati Graves'in %25-30'unda görülür. Sigaraya bağlı kötüleşir; bırakmak zorunlu. RAI tedavisi oftalmopatiyi kötüleştirebilir; bu vakalarda cerrahi tercih edilebilir. Ağır vakalarda göz hekimi + endokrinolog ortaklığı kritiktir.
- Graves için tipik süre 18-24 ay. Bu süre sonunda TRAB negatifleşmişse ve TSH normal aralıktaysa ilaç kesilir; %50 hasta kalıcı remisyona girer. Diğerleri RAI veya cerrahiye yönlendirilir.
- Evet, ama 6 ay beklemek zorunlu. Radyasyon vücuttan tamamen temizlenmesi için. Erkeklerde de 6 ay beklenir.
- Hipertiroidinin nadir ama acil komplikasyonu: ateş >38.5°C, taşikardi >130, mental değişiklik, gastrointestinal belirtiler. Acil hastane yatışı + IV antitiroid + steroid + beta-bloker gerekir.
Kaynaklar
Konsültasyon talep edin
Sorularınız için WhatsApp'tan bize ulaşın veya iletişim formunu doldurun.