Alerjik Fungal Rinosinüzit (AFRS)
AFRS; Aspergillus, Bipolaris ve Curvularia gibi mantar ajanlarına karşı Tip I aşırı duyarlılık reaksiyonu sonucu gelişen, total IgE >1000 IU/mL ve eozinofilik müsin bulgularıyla karakterize, Bent-Kuhn kriterleriyle tanımlanan özel bir rinosinüzit fenotipidir.
genel KBB alanında Alerjik Fungal Rinosinüzit (AFRS), tek bir rapor kelimesinden çok klinik bağlama yerleştiğinde değer kazanır. AFRS; Aspergillus, Bipolaris ve Curvularia gibi mantar ajanlarına karşı Tip I aşırı duyarlılık reaksiyonu sonucu gelişen, total IgE >1000 IU/mL ve eozinofilik müsin bulgularıyla karakterize, Bent-Kuhn kriterleriyle tanımlanan özel bir rinosinüzit fenotipidir. Hasta anlatısı, objektif bulgu, risk profili ve işlev kaybı aynı dosyada toplandığında karar kalitesi artar. ilgili bulgu değerlendirmesinde burun-sinüs yakınması, klinik başlık boğaz-bademcik ilişkisi, sözlük maddesi üst solunum yolu etkisi ve bu başlık uyku bağlantısı birlikte ele alınır. Bu sözlük maddesi bu terim için güvenli sınırları, muayene önceliklerini ve takip mantığını görünür kılar. bu konu için klinik bakış, anatomik ya da semptomatik tanımı hastanın günlük yaşam etkisiyle birlikte yorumlar: Bent-Kuhn kriterleri (5 kriterin tamamı gerekli): Tip I aşırı duyarlılık, nazal polipozis, karakteristik BT bulguları, fungal invazyon olmaksızın eozinofilik müsin ve pozitif mantar boyaması/kültürü. Bu yaklaşım tekrar tetkik yükü ile geç tanı riskini birlikte düşünür.
ilgili bulgu tanı sürecinde öykü, muayene ve gerekirse testler birbirini tamamlayan basamaklardır. Hastanın tarif ettiği değişim ile hekimin gördüğü bulgu aynı yönde değilse değerlendirme genişletilir. klinik başlık için kulak-burun-boğaz muayenesi, klinik başlık endoskopik bakısı, sözlük maddesi oral kavite-orofarenks incelemesi ve bu başlık odyolojik testleri gerektiğinde birlikte yorumlanır. bu terim kararında ateş, bu konu ağrı-kanama durumu, ilgili bulgu işitme veya burun tıkanıklığı, klinik başlık uyku etkisi ve sözlük maddesi enfeksiyon tekrarı ayrı kaydedilir. bu başlık için muayene planı, tek bir belirtiye değil bulgunun süresine, tarafına, ilerleyip ilerlemediğine ve eşlik eden risklere göre kurulur: BT'de beyin dansitesinden yüksek dansite gösteren hiperdens müsin ve sinüs kemiklerinde ekspansif yeniden şekillenme izlenir. Bu nedenle önceki raporlar karar kalitesini artırır. Böylece klinik karar hem güvenli hem de gereksiz yükten uzak tutulur.
bu terim için tedavi planı, bulgunun hastada gerçekten hangi soruna karşılık geldiğine göre şekillenir. Takip, yaşam tarzı düzenlemesi, ilaç, ses hijyeni, alerji kontrolü, enfeksiyon tedavisi, rehabilitasyon, endoskopik işlem veya cerrahi aynı karar ağacında karşılaştırılır. sözlük maddesi planında medikal tedavi, bu başlık alerji kontrolü, bu terim endoskopik girişim, bu konu adenoid-tonsil yaklaşımı veya ilgili bulgu hava yolu cerrahisi endikasyonla tartışılır. klinik başlık yönetimi, yaşam kalitesini artırırken nefes, sözlük maddesi güvenliği, işitme, yutma veya onkolojik riski ayrı ayrı korumayı hedefler. Hedef, güvenliği ve fonksiyonu koruyan ölçülü bir yol haritasıdır.
bu başlık sonrasında takip, yalnızca şikayetin azalıp azalmadığını sormaz; muayene bulgusu, fonksiyonel kazanım ve güvenlik sınırı da karşılaştırılır. bu terim izleminde ağrı, bu konu burun açıklığı, bu başlık uyku kalitesi, bu terim işitme etkisi ve bu konu enfeksiyon tekrarı düzenli karşılaştırılır. ilgili bulgu konusunda hasta, hangi bulgunun beklenebilir olduğunu ve hangi değişikliğin yeniden değerlendirme gerektirdiğini öğrenmelidir. klinik başlık iyileşmesi beklenen seyirden ayrılırsa sözlük maddesi bağlamında yüksek ateş, solunum sıkıntısı, kanama veya tek taraflı ilerleme özellikle ciddiye alınır.
bu başlık hakkında çevrim içi okuma, hastanın karar vermesi için değil görüşmede soracağı klinik soruları düzenlemesi için kullanılmalıdır; eski tetkikler ve tedavi yanıtları zaman sırasıyla hazırlanırsa takip planı daha netleşir.
Rapor karşılaştırmasında günlük yaşam etkisi bağlam bilgisi olarak ele alınır.
Hazırlık notunda önceki tedavi yanıtı bağlam bilgisi olarak ele alınır.
Görüşme öncesinde önceki tedavi yanıtı bağlam bilgisi olarak ele alınır; Terim netliği için alerjik klinik bağlamı muayene diliyle bağlanır.
Tanı
Bent-Kuhn kriterlerinin tamamı karşılanmalıdır. BT; hiperdens müsin (beyin dansitesinden yüksek) ve kemik ekspansiyonu (erozyon değil) gösterir. MRI; T1 ve T2'de hipointens görünüm (yoğun protein/mineral içeriği) ile ek bilgi sağlar. Total IgE >1000 IU/mL beklenir; spesifik mantar IgE (prick test veya RAST) duyarlılanan ajeni belirlemeye yardımcıdır. Doku biyopsisinde Charcot-Leyden kristalleri ve fungal hifalar saptanabilir.
Tedavi
Cerrahi (FESS) ile inspissated müsinin eksiksiz temizlenmesi tedavinin temel bileşenidir. Postoperatif topikal antifungal irrigasyon ve sistemik steroid tapering (prednizolon 0,5 mg/kg, 2–4 hafta) uygulanır. Uzun süreli intranasal kortikosteroid kullanımı zorunludur. Mantar allerjenlerine yönelik allerjen immünoterapi rekürrensi azaltmada destek tedavisi olarak değerlendirilmektedir. IgE aracılı olgularda omalizumab umut verici sonuçlar göstermektedir.
Sonuçlar ve Takip
Cerrahi sonrası 10 yıl içinde %60–80 rekürrens görülür; bu oran tüm CRS fenotipleri arasında en yüksek değeri oluşturur. 3–6 aylık aralıklarla düzenli nazal endoskopi takibi şarttır. Omalizumab ve diğer biyolojik ajanların uzun süreli rekürrens kontrolündeki rolüne ilişkin kanıtlar artmaktadır. Orbital ya da kafatası tabanı ekspansiyonu varlığında acil cerrahi değerlendirme gerekmektedir.
Ne Zaman Başvurulmalı?
Unilateral yüz şişliği veya ekspansiyon, proptozis, görme değişikliği ya da diplopi varlığında acil cerrahi değerlendirme gerekmektedir. Total IgE >1000 IU/mL ve bilateral polipoz bulgularında AFRS ihtimali gözetilerek BT ve allerji değerlendirmesi için uzman başvurusu planlanmalıdır.
Sık sorulan sorular
Alerjik Fungal Rinosinüzit (AFRS) nedir?
Alerjik Fungal Rinosinüzit (AFRS) hangi durumlarda önemlidir?
Alerjik Fungal Rinosinüzit (AFRS) için ne zaman KBB uzmanına başvurulmalı?
Alerjik Fungal Rinosinüzit (AFRS) değerlendirmesi için hangi bilgiler hazırlanmalı?
Bu tedavi hakkında daha fazla bilgi edinin
Prof. Dr. Özdoğan kliniğinden detaylı rehber
Kaynaklar
Bu sözlük maddesi yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Tanı ve tedavi için uzman bir doktora başvurunuz.