Allerjen İmmünoterapi (Aşı Tedavisi)
Allerjen immünoterapi, alerjik rinit için EAACI kılavuzları doğrultusunda uygulanan ve hastalığın seyrini kalıcı olarak değiştirmeyi hedefleyen deri altı (SCIT) veya dil altı (SLIT) yoluyla allerjen dozlarının arttırılarak verildiği tedavi yöntemidir.
Allerjen İmmünoterapi (Aşı Tedavisi) terimi genel KBB içinde ancak hastanın gerçek yakınmasıyla eşleştiğinde klinik anlam kazanır. Allerjen immünoterapi, alerjik rinit için EAACI kılavuzları doğrultusunda uygulanan ve hastalığın seyrini kalıcı olarak değiştirmeyi hedefleyen deri altı (SCIT) veya dil altı (SLIT) yoluyla allerjen dozlarının arttırılarak verildiği tedavi yöntemidir. Taraf farkı, ilerleme hızı, önceki tedavi cevabı ve günlük yaşam etkisi ayrı not edildiğinde gereksiz yorum azalır. bu başlık değerlendirmesinde burun-sinüs yakınması, bu terim boğaz-bademcik ilişkisi, bu konu üst solunum yolu etkisi ve ilgili bulgu uyku bağlantısı birlikte ele alınır. Buradaki amaç, klinik başlık konusunda hasta eğitimini güçlendirmek ve kararı muayeneye bırakmaktır. sözlük maddesi için mevcut özet, hastanın anlattığı şikayeti muayenedeki bulguyla eşleştirmeyi amaçlar: SCIT'te haftalık kür dozları 3–6 ay süren yapılandırma fazı ile başlar, ardından aylık idame dozlarına geçilir; SLIT'te ise günlük ev ortamında damla veya tablet uygulaması tercih edilir. Bu nedenle başlık, tek cümlelik tanımdan çok klinik bağlamla okunmalıdır.
bu başlık değerlendirmesi ayrıntılı öyküyle başlar. Yakınmanın başlangıcı, artış hızı, tek taraflı ya da çift taraflı olması, enfeksiyon, travma, alerji, reflü, sigara, mesleki yük ve önceki cerrahiyle ilişkisi ayrı başlıklar halinde sorulur. bu terim için kulak-burun-boğaz muayenesi, ilgili bulgu endoskopik bakısı, klinik başlık oral kavite-orofarenks incelemesi ve sözlük maddesi odyolojik testleri gerektiğinde birlikte yorumlanır. bu başlık kararında ateş, bu terim ağrı-kanama durumu, bu konu işitme veya burun tıkanıklığı, ilgili bulgu uyku etkisi ve klinik başlık enfeksiyon tekrarı ayrı kaydedilir. sözlük maddesi ele alınırken hekimin hedefi, hastanın şikayetini açıklayan bulguyu kanıtlamak ve benzer görünen diğer durumları ayırmaktır: SCIT; semptom kontrolünde %85'e varan iyileşme sağlar ve tedavi sonrası hastaların %30–40'ında kalıcı remisyon gözlenir. Gerekirse testler bu ayrımı yapmak için istenir. Test seçimi, muayenenin yanıtlayamadığı klinik soruya göre yapılır; her hasta için aynı tetkik paketi doğru değildir.
bu başlık yönetiminde klinik başlık için en hızlı ya da en agresif seçenek otomatik olarak en doğru seçenek değildir. Önce tanısal kesinlik, sonra fonksiyonel kazanım, ardından iyileşme yükü ve risk-fayda dengesi değerlendirilir. sözlük maddesi planında medikal tedavi, bu başlık alerji kontrolü, bu terim endoskopik girişim, bu konu adenoid-tonsil yaklaşımı veya ilgili bulgu hava yolu cerrahisi endikasyonla tartışılır. klinik başlık yönetiminde karar; belirti süresi, muayene bulgusu, fonksiyonel etki, hasta beklentisi, önceki tedavi yanıtı ve gerekirse görüntüleme ya da laboratuvar sonuçlarına göre kişiselleştirilir. Cerrahi veya girişim konuşuluyorsa beklenen değişim ve değişmeyebilecek sınırlar açık biçimde tarif edilir.
sözlük maddesi kontrol planında risk düştüğünde bu başlık izlem aralığı açılabilir; belirsizlik veya alarm bulgusu arttığında sıklaştırılır. bu terim izleminde ağrı, sözlük maddesi burun açıklığı, bu başlık uyku kalitesi, bu terim işitme etkisi ve bu konu enfeksiyon tekrarı düzenli karşılaştırılır. ilgili bulgu için güvenli iletişim, hastanın kaygısını artırmadan riskli belirtileri erken fark etmesini ve takip önerilerine uymasını sağlar. Hasta, klinik başlık izleminde yüksek ateş, artan ağrı, kötüleşen tıkanıklık veya tekrarlayan enfeksiyon gibi kategoriye özgü değişiklikleri görüşme notuna eklemelidir.
sözlük maddesi dosyasında başlangıç tarihi, şiddet, tetikleyici, önceki ameliyat, aile öyküsü ve fonksiyonel beklenti ayrı yazıldığında gereksiz tekrar azalır; hekim muayenesi bu bilgileri tanı ve tedavi güvenliğiyle birleştirir.
Ön değerlendirmede eski rapor dili kişisel karar sınırını korur.
Rapor karşılaştırmasında eski rapor dili kişisel karar sınırını korur.
Hazırlık notunda eşlik eden bulgular kişisel karar sınırını korur; Terim netliği için allerjen tanımı, mmünoterapi öyküsü, tedavisi değerlendirmesi kısa not gibi okunur.
Tanı
Deri prik testi: histamin kontrolüne kıyasla ≥3 mm kabarıklık (wheal) varlığı pozitif kabul edilir. Spesifik IgE ölçümü (≥0.35 kU/L, Class 1+) in vitro allerjen duyarlılığını doğrular. İmmünoterapi adayını belirlemek için allerjen paneli, semptom günlüğü ve eşlik eden astım değerlendirmesi birlikte yapılmalıdır; komponent tanı testi (örn. Ara h 2, Der p 1) çapraz reaktiviteyi ekarte eder.
Tedavi
SCIT yapılandırma fazında haftalık artan dozlar 3–6 ay uygulanır; ankilaksi riski nedeniyle her enjeksiyon sonrası 30 dakika klinik gözlem zorunludur. SLIT'te günlük ev uygulaması söz konusudur; ilk doz klinik gözlem altında verilir. Her iki yöntemde de 3–5 yıllık tedavi süresi uygundur. Tedaviye paralel olarak ikinci kuşak antihistaminik ve nazal steroid kullanımı semptom kontrolünü destekler.
Sonuçlar ve Takip
SCIT ile tedaviden sonra hastaların %30–40'ında kalıcı remisyon sağlanır ve yeni allerjen duyarlılığının önlenmesinde etkinlik gösterilmiştir. Astım gelişim riski %50 azaltılabilmektedir. Tedavi tamamlandıktan sonra 1. ve 3. yıllarda semptom skoru ve spesifik IgE ile takip önerilir. SLIT'te çimen poleni için uzun süreli etkinlik randomize kontrollü çalışmalarla kanıtlanmıştır.
Ne Zaman Başvurulmalı?
Antihistaminik ve nazal steroid kombinasyonuna rağmen ≥2 sezondur kontrol altına alınamayan semptomlar, birden fazla allerjen duyarlılığı (polisensitizan) veya eşlik eden astım varlığında allerji ve KBB uzmanına başvurulmalıdır. Arı/eşek arısı zehiri alerjisi gibi ağır sistemik reaksiyon öyküsünde immünoterapi endikasyonu daha acildir.
Sık sorulan sorular
Allerjen İmmünoterapi (Aşı Tedavisi) nedir?
Allerjen İmmünoterapi (Aşı Tedavisi) hangi durumlarda önemlidir?
Allerjen İmmünoterapi (Aşı Tedavisi) için ne zaman KBB uzmanına başvurulmalı?
Allerjen İmmünoterapi (Aşı Tedavisi) değerlendirmesi için hangi bilgiler hazırlanmalı?
Bu tedavi hakkında daha fazla bilgi edinin
Prof. Dr. Özdoğan kliniğinden detaylı rehber
İlgili terimler
Kaynaklar
Bu sözlük maddesi yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Tanı ve tedavi için uzman bir doktora başvurunuz.