Laringoloji
Ses Kısıklığı
2 haftadan uzun süren ses kısıklığında larinks muayenesi, ses terapisi ve gerektiğinde mikrocerrahi.
Ses kısıklığı ne kadar sürerse doktora gitmeliyim?
2 haftayı aşan ve düzelmeyen ses kısıklığı, larinks muayenesi gerektirir. Bu eşik sigara içen, yaşı 50 üstü olan ve riskli meslek (öğretmen, sunucu, ses sanatçısı) bireylerde daha kısa tutulmalıdır. Modern laringolojide stroboskopik larinks muayenesi standart tanı aracıdır; statik fiberoptik muayenenin atladığı çoğu vokal patoloji stroboskopide görünür. Ses kısıklığının nedenleri: vokal kord nodülü/polibi/kisti, larengofaringeal reflü, akut/kronik laringit, vokal kord paralizisi, premalign lezyon, ve nadiren larinks kanseri. Tedavi nedene göre: ses terapisi, anti-reflü tedavi, mikrolaryngeal cerrahi.
Tanı algoritması
Anamnez: ses değişikliğinin başlangıcı, paterni (sabah daha kötü = LPR; aktiviteyle artıyor = nodül/polip), eşlik eden belirtiler (boğazda yanma = LPR; göğüsten gelen öksürük = post-nazal akıntı). Risk faktörleri: sigara, alkol, profesyonel ses kullanımı, akut viral enfeksiyon, son entübasyon öyküsü.
Muayene: indirekt ayna laringoskopi → fiberoptik nazofaringolaringoskopi → stroboskopi (ses telinin titreşim paterni). Şüpheli lezyonda biyopsi mikrolaringoskopi altında alınır. Akustik analiz (jitter, shimmer, HNR) kantitatif takipte kullanılır.
Tedavi seçenekleri
Vokal kord nodülü: önce ses terapisi (8-12 hafta) — vokal hijyen, ses egzersizleri, ses-rahatlatma. Yanıt yetersizse mikrolaryngeal cerrahi.
Vokal kord polibi/kisti: cerrahi tedavi öncelikli; sonrası ses terapisi entegrasyonu.
Larengofaringeal reflü: PPI (8-12 hafta) + yaşam tarzı (geç akşam yemeği yok, baş yüksekliği, kilo verme, tetikleyici diyet eliminasyonu).
Vokal kord paralizisi: medializasyon prosedürleri (hyaluronik asit enjeksiyonu, tip I tiroplasti, aritenoid adduksiyonu).
Premalign lezyon (lökoplaki, displazi): mikrolaringeal eksizyon + biyopsi + sıkı takip.
Sıkça Sorulan Sorular
- Akut viral laringitte 1-2 hafta. LPR'de PPI ile 4-8 hafta. Vokal kord nodülünde ses terapisi ile 8-12 hafta. Vokal kord polibinde cerrahi ile 4 hafta postop iyileşme.
- 30-90 dakika genel anestezi altında. Aynı gün taburcu olunur.
- 7-10 gün ses-rahatlatma protokolü → ses terapisi başlar (4 hafta) → 6-8 haftada çoğu hastada normal ses. Profesyonel ses kullanıcıları sahnedeki performansa 8-12 haftada döner.
- Larengofaringeal reflü, ses tellerinin posterior kısmında ödem ve enflamasyon yapar. Ses kısıklığı, sabah belirgin, boğazda yanma, kronik öksürük yaygındır. PPI + yaşam tarzı düzenlemesi temel tedavidir.
- Çok zararlı. Kronik laringit, Reinke ödemi, larengeal kanser riski belirgin artar. Sigara bırakıldıktan sonra ses kalitesi 6-12 ayda iyileşmeye başlar.
- Yıllık baseline stroboskopi, semptom anında erken muayene, ses koçu ile koordinasyon, sahne öncesi/sonrası vokal hijyen protokolü.
Kaynaklar
Konsültasyon talep edin
Sorularınız için WhatsApp'tan bize ulaşın veya iletişim formunu doldurun.