KBB ve Baş-Boyun Cerrahisi
Uyku Apnesi ve Horlama
OSAS tanısı, CPAP yönetimi, ağız içi aparat ve cerrahi seçenekler — gündüz uykululuğu, eşlik eden hastalık riski ve yaşam kalitesi odaklı yaklaşım.
Uyku apnesi nedir, hangi belirtilerde araştırılmalı?
Obstrüktif uyku apnesi (OSAS), uyku sırasında üst hava yolunun tekrarlayan kapanmalarıyla oluşan, oksijen düşüşü ve uyanmalarla seyreden bir hastalıktır. Yüksek sesli horlama, eş tarafından gözlenen nefes durması, sabah baş ağrısı, gündüz uykululuğu ve konsantrasyon güçlüğü temel belirtilerdir. Tanı için altın standart polisomnografidir (uyku testi); apne-hipopne indeksi (AHI) hastalık şiddetini belirler. Tedavi spektrumu CPAP'tan ağız içi aparata, kilo verme programından üst hava yolu cerrahisine (UPPP, hipoglossal sinir stimülasyonu) uzanır. Tedavi edilmeyen OSAS hipertansiyon, atriyal fibrilasyon, inme ve metabolik sendrom riskini artırır.
Tanı ve şiddet tayini
Klinik şüphe varsa polisomnografi (PSG) ile tanı doğrulanır. Hafif OSAS: AHI 5-15. Orta: 15-30. Ağır: >30. Tanıyla birlikte üst hava yolu muayenesi (Mallampati skoru, mandibular geri çekiklik, tonsil hipertrofisi) yapılır; bu cerrahi adaylığını belirler.
Polisomnografiye alternatif olarak ev tipi uyku testi (HSAT) seçilmiş orta-yüksek olasılıklı vakalarda uygulanır. PSG, eşlik eden parasomni veya periyodik bacak hareketleri şüphesinde tercih edilir.
Tedavi seçenekleri
CPAP (continuous positive airway pressure) altın standart tedavidir; uyumlu kullanıldığında AHI'yi neredeyse normalleştirir. Uyum sorunu olan hastalarda mandibular ilerletme aparatı (orta şiddete kadar etkili), kilo verme programı, pozisyonel terapi ve cerrahi seçenekler değerlendirilir.
Cerrahi seçenekler: tonsillektomi (büyük tonsillerde), uvulopalatofaringoplasti (UPPP), nazal cerrahi (eşzamanlı tıkanıklığa), ileri olgularda hipoglossal sinir stimülasyonu (Inspire). Multidisipliner uyku merkezi değerlendirmesi standartlaşmaya başladı.
Sıkça Sorulan Sorular
- Hayır. Basit horlama (apne olmadan) sık görülür ve tedavi gerektirmeyebilir. Ancak şiddetli horlama, gece nefes durması veya gündüz uykululuğu eşlik ediyorsa polisomnografi yapılmalı.
- Evet. Mandibular ilerletme aparatı (orta şiddete kadar), pozisyonel terapi, kilo verme programı, üst hava yolu cerrahisi seçenekleridir. Uyum sorunu nedeni (maske tipi, basınç titrasyonu) önce optimize edilmelidir.
- Evet. Çocuklarda en sık neden adenoid-tonsil hipertrofisidir. Adenotonsillektomi pediatrik OSAS'ın %70-80'inde küratifdir.
- Anatomik nedenler kalıcı; ancak tedavi (CPAP, cerrahi) ile semptomlar kontrol altında tutulur. Önemli kilo kaybı bazı hastalarda OSAS'ı düzeltebilir.
- OSAS'la ilişkili dirençli hipertansiyonun bir kısmı CPAP ile iyileşir. Genel hipertansiyon yönetimi devam etmelidir.
Kaynaklar
Konsültasyon talep edin
Sorularınız için WhatsApp'tan bize ulaşın veya iletişim formunu doldurun.