KBB ve Baş-Boyun Cerrahisi
Tonsillit ve Tonsillektomi
Yetişkinde ve çocukta tekrarlayan tonsillit, peritonsiller abse ve modern tonsillektomi teknikleri.
Tonsillektomi hangi durumlarda gerekir?
Tonsillektomi endikasyonları Paradise kriterleri ile belirlenir: 1 yılda 7+ atak, 2 yıl üst üste 5+ atak/yıl veya 3 yıl üst üste 3+ atak/yıl. Ayrıca obstrüktif uyku apnesi (büyük tonsiller), peritonsiller abse rekürrensi, kronik tonsillit ve şüpheli malignite ameliyat endikasyonlarıdır. Modern tonsillektomide kobasyon (kontrollü ablasyon) veya koagülasyon (elektrokoter) tercih edilir; klasik diseksiyon hâlâ kullanılır. Yetişkin tonsillektomi çocuğa göre daha ağrılıdır ve iyileşme 14 gün sürer.
Klinik tablo ve tanı
Akut tonsillit; yüksek ateş, boğaz ağrısı, yutma güçlüğü, servikal lenfadenopati ve büyümüş, kızarık tonsillerle karakterizedir. Etken çoğunlukla viral; bakteriyel olanların büyük kısmı Group A Beta-hemolitik streptokok (GAS). Centor / McIsaac skoru klinik kararı destekler; >2 puanda hızlı GAS testi veya boğaz kültürü uygulanır.
Bakteriyel tonsillit penisilin/amoksisilin ile 10 gün tedavi edilir. Penisilin alerjisinde sefalosporin veya makrolid alternatifleri vardır.
Sıkça Sorulan Sorular
- Evet, özellikle yetişkinde. İlk 7 gün belirgin boğaz ağrısı, kulağa yansıyan ağrı ve yutma güçlüğü olur. Düzenli analjezi + soğuk-yumuşak diyet ağrıyı yönetir.
- 10-14 gün soğuk, yumuşak diyet (dondurma, püre, yoğurt, yumuşak makarna). Asitli, baharatlı ve sert yiyeceklerden kaçın; kanama riskini artırırlar.
- Evet — çocukta iyileşme daha hızlı (7-10 gün), ağrı daha hafif. Çocuk tonsillektomisi en yaygın pediatrik cerrahidir.
- Evet. Şiddetli unilateral boğaz ağrısı, trismus (ağız açma kısıtlaması), uvulanın karşı tarafa itilmesi ve sesin "patates ağzında" dönmesi tipiktir. Drenaj + IV antibiyotik ile tedavi edilir.
- Birincil kanama (24 saat içinde) %0.5-1, sekonder kanama (5-10. gün, kabuk düşmesi sırasında) %2-3. Aktif kanama acildir; kliniğe başvurulmalı.
Kaynaklar
Konsültasyon talep edin
Sorularınız için WhatsApp'tan bize ulaşın veya iletişim formunu doldurun.