Baş-Boyun Onkolojisi
Baş-Boyun Kanseri Belirtileri
Baş-boyun kanserinde ihmal edilmemesi gereken erken uyarı belirtileri ve doğru zamanda yapılması gereken testler.
Baş-boyun kanseri ilk belirtileri nelerdir?
Baş-boyun kanseri çoğu zaman sessiz başlar; ilk belirtiler basit, geçer-zannedilen şikayetler olabilir. En yaygın "kırmızı bayraklar": (1) 2 haftadan uzun süren ses kısıklığı, (2) 3 haftadan uzun süren yutma güçlüğü veya yutarken ağrı, (3) 3 haftadan uzun süren iyileşmeyen ağız ülseri, (4) 3 haftadan uzun süren tek taraflı kulağa yansıyan ağrı (otalji), (5) boyunda 2 haftadan uzun süren kitle, (6) açıklanamayan kilo kaybı, (7) sürekli burun tıkanıklığı (özellikle tek taraflı + kanlı akıntı), (8) sürekli boğazda yabancı cisim hissi. Bu belirtilerden birinin 2-3 haftayı aşması ve sigara/alkol risk faktörlerinin bulunması durumunda KBB değerlendirmesi gecikmemelidir. Erken tanı 5 yıllık sağkalımı %80'den %95'in üzerine çıkarır.
Risk faktörleri ve ne zaman ileri test
Yüksek risk grubu: 50 yaş üstü, sigara içmiş veya hâlâ içen, düzenli alkol kullanan, betel/quid kullanıcısı, HPV-pozitif (genç hastalarda artıyor), kötü ağız hijyeni / kronik diş travması olan bireyler. Bu grupta yukarıdaki belirtilerin eşik süresi daha kısa tutulmalı (1-2 hafta).
KBB muayenesi: oral kavite + farinks + larinks fiberoptik değerlendirmesi + boyun palpasyonu standart. Şüpheli lezyon varsa biyopsi (insizyonel veya FNA), görüntüleme (BT/MR/PET-BT) ve evrelemeyle devam edilir. "Geçer" yaklaşımı yerine "kanıt göster" yaklaşımı uygulanır.
Sıkça Sorulan Sorular
- 2 haftadan uzun süren, 1.5 cm'den büyük, sert, ağrısız, hareketli olmayan kitle muhtemelen malign. KBB değerlendirmesi + USG/BT + ince iğne biyopsisi tanıyı netleştirir.
- Risk azalır ama sıfırlanmaz. HPV-pozitif orofaringeal kanserler genç ve sigara-içmeyen bireylerde artıyor. Yemek borusu, mide reflüsü, kötü ağız hijyeni, beslenme yetersizliği de katkıda bulunur.
- Evet, HPV-ilişkili orofaringeal kanseri büyük ölçüde önler. CDC ve ECDC genç bireylere (önerilen yaş 9-26) HPV aşısı önerir. Erken yaş aşılaması daha etkili.
- Açıklanamayan kilo kaybı + halsizlik + iştahsızlık baş-boyun kanseri dahil çeşitli kanserlerin "B-semptomları" olabilir. Aile hekimi değerlendirmesi + ileri test gerekiyor.
- Yüksek risk grubunda yıllık KBB değerlendirmesi (oral muayene + larinks endoskopisi). Düşük riskte semptomatik değerlendirme yeterli; rutin tarama önerilmiyor.
Kaynaklar
Konsültasyon talep edin
Sorularınız için WhatsApp'tan bize ulaşın veya iletişim formunu doldurun.