Tiroid Kanseri Tedavi Seçenekleri: Cerrahiden Radyoaktif İyota

Tiroid kanserleri dört ana histolojik tipte sınıflandırılır. Papiller tiroid kanseri (PTC): tüm tiroid kanserlerinin %80-85'ini oluşturur. Çoğunlukla yavaş büyüyen, lenf nodu metastazı yapabilen ancak uzak metastazı nadir olan, mükemmel prognozlu bir tümördür. Foliküler tiroid kanseri (FTC): %10-15 oranında görülür; lenf nodu yerine kan yoluyla akciğer ve kemiğe metastaz yapabilir.

Medüller tiroid kanseri (MTC): tiroid bez parafoliküler C hücrelerinden kaynaklanır; kalsitonin belirteci ile takip edilir. %25'i herediter (MEN2 sendromu ile ilişkili). Anaplastik tiroid kanseri: en nadir (%1-2) ama en agresif formdur; erken evre tanı nadirdir ve prognoz kötüdür.

Cerrahi kapsam konusunda son yıllarda uluslararası kılavuzlarda önemli revizyonlar yapılmıştır. Düşük risk gruplu (<4 cm, tek odak, intratiroid, lenf nodu metastazı yok) papiller mikrokarsinom vakalarında aktif izlem veya lobektomi yeterli olabilir. Standart-yüksek risk grubunda total tiroidektomi tercih edilir ve radyoaktif iyot tedavisi planlanabilmesi için tiroid dokusunun tamamının çıkarılması gerekir.

Boyun lenf nodu metastazı varlığında terapotik boyun diseksiyonu eklenir. Santral bölge diseksiyonu (level VI) şüpheli veya kanıtlanmış santral lenf nodu tutulumunda uygulanır; lateral boyun diseksiyonu ise klinik olarak pozitif lateral lenf nodlarında yapılır.

Radyoaktif iyot (I-131) tedavisi, diferansiye tiroid kanseri (papiller, foliküler) için total tiroidektomi sonrasında uygulanır. Hedef, geri kalan tiroid dokusunu (remnant) ablate etmek, lenf nodu ve uzak metastaz odaklarını tedavi etmek ve tüm vücut sintigrafisi ile kalıcı takip imkânı oluşturmaktır.

RAI tedavisi yatarak yapılır; hasta özel radyasyon izolasyon odasında 2-5 gün kalır. Tedavi öncesinde TSH stimülasyonu gerekir (tiroksin bırakma veya rekombinant TSH enjeksiyonu). Tedavi sonrasında düşük iyot diyeti uygulanır; özel koşullar geçtikten sonra normal yaşama dönülür.

Tiroksin (levotiroksin) tedavisi tiroidektomi sonrasında hem hormonal replasman hem de TSH baskılama amacıyla kullanılır. TSH tiroid kanseri hücrelerinin büyümesini stimüle ettiğinden, levotiroksin dozu TSH değerini baskılayacak şekilde ayarlanır. Baskılama hedefi hasta risk sınıfına göre değişir: düşük riskli hastalarda TSH normalin alt sınırı içinde tutulabilirken yüksek riskli hastalarda belirgin baskılama önerilir.

Uzun dönem takip; tiroglobülin ve anti-tiroglobülin antikor ölçümleri, boyun ultrasonu ve gerektiğinde tüm vücut sintigrafisi ile yürütülür. Tiroglobülin, papiller ve foliküler tiroid kanserinde tümör belirtecidir; total tiroidektomi ve RAI sonrasında ölçülemeyen düzeye düşmesi remisyon göstergesidir.